Academische oordeelsvorming
Door: Nadia van der Pool     Afdeling: Faculteit der Sociale Wetenschappen

KnowVU seminar (verslag) | Academische oordeelsvorming, wat is het precies en waarom is het van belang? Wat zijn de valkuilen bij het ontwikkelen van het oordeelsvermogen van studenten? En, hoe doe je dat in het onderwijs?

Tijdens het seminar Academische oordeelsvorming op lieten sprekers Edwin Koster, Rob Boschhuizen en Johan Wempe zien dat in het beoefenen van wetenschap onderliggende denkramen een grote rol spelen. Het reflecteren op deze denkramen is zowel voor onderzoek als voor onderwijs van belang. Ze gingen in op de rol van de (vaak onbewuste) denkramen die studenten hebben en die een belemmering kunnen vormen bij het ontwikkelen van vruchtbare denkramen. Ten slotte gaven ze een voorbeeld van hoe je dit in het onderwijs kunt aanpakken; een model dat behulpzaam kan zijn bij het zelf ontwikkelen van reflectief onderwijs gericht op academische oordeelsvorming. Kijk hier de presentaties terug.

Bruggen bouwen
Door: Corine Visscher     Afdeling: Tandheelkunde (ACTA)

KnowVU Award 2016 | Dit onderwijsidee biedt een oplossing voor een betere integratie tussen theorie en praktijk. Het idee is om, per vakgebied, ‘best practice teams’ te formeren, waarin docenten met studenten samenwerken aan concrete verbeteringen om theorie en praktijk beter met elkaar te verbinden. Hierin zijn dan zowel de docenten vertegenwoordigd die de meest up to date kennis beschikken met betrekking tot het evidence based handelen in de tandheelkunde, docenten die die evidence based principes moeten vertalen naar de alledaagse zorg voor tandheelkundige patiënten als studenten die kunnen aangeven waar een betere afstemming van theorie en praktijk nodig is. Als einddoel zullen er dan in de onderwijspraktijk (de studentenkliniek op ACTA), naast de algemene praktijkdocenten, voor elk vakgebied gespecialiseerde praktijkdocenten aanwezig zijn die bij meer complexere problematiek als eerste aanspreekpunt kunnen dienen. Mocht de situatie daarom vragen, dan is overleg met de wetenschappelijke staf georganiseerd. Deze 3-staps raket (eenvoudige zorg daar praktijkdocent, meer complexere zorg door gespecialiseerde collega en complexe zorg door wetenschappelijke staf) waarbij voortdurende terugkoppeling naar de praktijkdocent is ingebed zorgt voor een brug tussen theorie en praktijk.

Curriculumherziening bacheloropleiding religiewetenschappen
Door: Eveline van Staalduine-Sulman     Afdeling: Faculteit der Godgeleerdheid

SKO-project | De bacheloropleiding religiewetenschappen was in de loop van een aantal jaren van één opleiding gegroeid naar een opleiding met vier specialisaties: algemeen, islam, boeddhisme en hindoeïsme. De historische groei zorgde voor veel ongelijkheden tussen de specialisaties, voor verkeerde volgordes binnen leerlijnen en voor een aantal vakken met te weinig studenten. Ook ontbrak een doorgaande lijn naar de vernieuwde masteropleiding van de faculteit.

Samen met de opleidingsdirecteur heb ik alle problemen in kaart gebracht door met alle coördinatoren en veel docenten en studenten te spreken. Na deze inventarisatie heb ik een algemeen voorstel gedaan tot vernieuwing, dat door het faculteitsbestuur is goedgekeurd. Naar aanleiding daarvan hebben we een vernieuwd curriculum opgezet met meer gezamenlijke modules, goed onderbouwde leerlijnen en een tweetal nieuwe vakken die aansloten bij de huidige ontwikkelingen in de maatschappij en in het religieuze landschap.

Cursus op locatie voor studenten HOVO en HP studenten VU en UvA
Door: Nadia van der Pool     Afdeling: Faculteit der Sociale Wetenschappen

KnowVU Award 2015 | Ik wil een cursus ontwikkelen op het gebied van (roman)literatuur en Geneeskunde waarin romans en soms ook een film worden besproken waarin niet alleen ziekte een belangrijke plaats inneemt, maar ook het feit dat deze romans zich allemaal in Parijs afspelen. Denk daarbij aan romans van Céline, Balzac, Simenon, Daudet, Zola. De cursus duurt zes dagen en wordt in Parijs gegeven, zodat er de mogelijkheid bestaat om literaire wandelingen te houden naar de plaatsen die in de roman een rol spelen, zoals bijvoorbeeld het Clichy van Céline of het Bicêtre ziekenhuis van Simenon. Deze cursus is bedoeld voor een unieke doelgroep: studenten van het Hoger Onderwijs voor Ouderen en honoursstudenten van VU en UvA.

De dakpan
Door: Freek Colombijn     Afdeling: Faculteit der Sociale Wetenschappen

KnowVU Award 2016 | De dakpan is een simpele methode om de samenhang in onderwijsprogramma’s te verbeteren. De docent van vak x in periode p komt 5 minuten langs in het vak y van periode p+1 en herhaalt wat de hoofdpunten van zijn/haar eigen vak waren. Wat moeten de studenten meenemen van zijn/haar vak en gebruiken in vak y? Door deze dakpanconstructie wordt de docent X gedwongen zich te bezinnen wat de ‘threshold concepts’ (Biggs & Tang 2011: 83) van het eigen vak zijn, docent Y weet waar hij/zij op kan voortbouwen, wordt de student herinnerd aan wat het belangrijkste van het vorige vak was (en onthoudt het daardoor beter) en wordt de student gestimuleerd om samenhang tussen de vakken te zoeken. Het bovenstaande model zou ik de ‘onderliggende dakpanconstructie’ willen noemen. Soms zal het alternatief van de ‘bovenliggende dakpan’ meer gewenst zijn, waarbij de docent van vak y uit periode P+1 op het eind van vak x in periode p langskomt om aan te kondigen wat hij/zij gaat doen. Ook zal het soms nuttiger zijn als de docent van vak x in vak z van periode p+2, p+3 enz. langskomt; deze keuze zal op basis van de inhoudelijke samenhang van de vakken gemaakt moeten worden. De kern is dat bij elk vak tenminste een dakpan ligt.

De dakpan en 49 andere methoden om kennisretentie van studenten te verhogen
Door: Freek Colombijn     Afdeling: Faculteit der Sociale Wetenschappen

SKO-project | Het lijkt soms wel alsof studenten alle stof waar ze tijdens een vak uitgebreid mee hebben gewerkt, weer helemaal zijn vergeten zodra ze het afsluitende tentamen hebben gemaakt. De eerste colleges van het vervolg op dat vak staan om die reden vaak in het teken van “even het geheugen opfrissen, hoe zat het ook alweer?”. Wanneer studenten op het eind van hun Bachelor aan hun afstudeerscriptie beginnen, blijken ze de meest basale vaardigheden en kennis toch niet (meer) te beheersen. Zonde van de tijd, niet? Dat moet anders kunnen.
Hoe kunnen we zorgen dat studenten de kernboodschap van jouw vak wél nog vers in het geheugen hebben zitten na afloop van het tentamen? Of nog beter: hoe zorgen we dat de studenten deze kernboodschap nog weten als ze beginnen aan hun afstudeerscriptie?

De StOK (Studenten Onderwijskwalificatie)
Door: Rashmi Kusurkar     Afdeling: Geneeskunde / VUmc

KnowVU Award 2016 | Ons plan is om een Studenten Onderwijskwlificatie (StOK) te ontwikkelen voor VUmc School of Medical Sciences. Binnen het medisch onderwijs en opleiden wordt vaak van artsen verwacht om te onderwijzen en opleiden zonder enige vorm van didactische scholing. Ondanks docentprofessionalisering en –kwalificering, vormt onderwijs nog steeds een ondergeschoven kindje in deze wereld. Vanuit de rolmodelfunctie en het verborgen curriculum wordt dit overgedragen op studenten. Om de onderwijscultuur positief te beïnvloeden, willen we studenten die zich inzetten voor onderwijs positief waarderen door hen een ontwikkel- en kwalificatietraject aan te bieden. Een StOK is niet nieuw binnen het medisch onderwijs, maar wel erg belangrijk. Daarnaast willen we ons onderscheiden met een sterk theoretisch kader, de inzet van blended learning en aansluiting op een latere Basiskwalificatie Onderwijs (BKO). Ons StOK traject zou een inspiratie kunnen zijn voor andere faculteiten en andere onderwijskwalificatie trajecten.

Doorstroom minor voor HBO fysiotherapie naar WO Master Musculosketal Physiotherapy Sciences
Door: Han Houdijk     Afdeling: Faculteit der Gedrags- en Bewegingswetenschappen

SKO-project | Na een HBO fysiotherapie opleiding kunnen studenten doorstromen in de wetenschappelijke master “Musculoskeletal Physiotherapy Sciences (MPS)” van de afdeling bewegingswetenschappen (BW). Ze dienen hiervoor echter eerst een 30 ECTS premaster programma te volgen. In dit project ontwikkelde ik een doorstroomminor waardoor studenten fysiotherapie drempelloos kunnen instromen in de master MPS. Met deze doorstroomminor kunnen fysiotherapiestudenten al tijdens hun HBO programma het premastertraject volgen in hun minor ruimte. Dit levert studenten tijdswinst en kostenbesparing op, de HBO opleiding kan de minor opnemen in hun talentprogramma, en BW kan op deze manier talentvolle studenten ontdekken, werven en goed voorbereiden op het masterprogramma.
De doorstroomminor is inmiddels geïmplementeerd bij het Instituut voor Bewegingsstudies van de HU, en het internationale fysiotherapie programma van de HvA. Momenteel wordt implementatie bij andere HBO opleidingen onderzocht.

Feedback?