Collaborative Learning
02 feb 2016


Winnende inzending KnowVU Award 2016 – voorjaar

Agnes Willemen

 

Door: Agnes Willemen (UD Pedagogiek, FGB)

In de Faculteit Gedrags- en Bewegingswetenschappen werken de opleidingen Pedagogiek en Psychologie sinds twee jaar met een nieuw onderwijsconcept dat inzet op activerend onderwijs. Elk inhoudelijk vak (dat 7 of 10 weken beslaat) wordt aangeboden met twee werkgroepen en één hoorcollege per week, waarin een specifiek thema aan bod gesteld wordt. Elke werkgroep wordt door de studenten voorbereid met (casus)opdrachten over de te bestuderen teksten en in de werkgroepen gaan studenten in uiteenlopende activiteiten (presentatie, discussie, casusbespreking) met literatuur aan de slag. Hierdoor wordt een passieve leerhouding, die nauwelijks bijdraagt aan de retentie van studenten, omgezet in een actieve leerhouding. Hierdoor komen studenten tot deep learning, waardoor ze de leerstof beter begrijpen en onthouden (Ramsden, 2003). Een manier om studenten actief met de stof aan de slag te laten gaan, is studenten zelf vragen te laten bedenken – en deze daarna te beantwoorden en te delen. Door het formuleren van vragen worden studenten gestimuleerd om dieper over de collegestof na te denken. Door het formuleren van antwoordmogelijkheden, oefenen ze met het reproduceren en opschrijven. Door vragen van anderen te beantwoorden leren studenten de stof vanuit verschillende invalshoeken te bekijken, en kunnen ze reflecteren op hun eigen beheersingsniveau. Uit studies waarin studenten zelf tentamenvragen en antwoorden bedachten, blijkt dat studenten een grotere betrokkenheid bij het leren laten zien en minder stress ervaren bij het tentamen (Corrigan & Craciun, 2013). Peerwise (https://peerwise.cs.auckland.ac.nz/at/?vu_nl) is een digitaal platform waarop studenten meerkeuze tentamenvragen en antwoorden formuleren. De vragen zijn voor andere participerende studenten beschikbaar als oefenmateriaal. De inhoud van de vragen wordt door medestudenten op kwaliteit beoordeeld. Docenten kunnen de acties van studenten volgen, feedback geven en vragen exporteren. Belangrijk is wel dat het gebruik van PeerWise geïntegreerd is in het vak. Ook is aandacht voor het maken van goede meerkeuzevragen belangrijk.

PeerWise zou erg goed passen binnen de recente onderwijsontwikkelingen. Het sluit aan bij het activerend onderwijs. Voor een goede implementatie is het van belang na te gaan op welke manier PeerWise geïntegreerd kan worden in ons onderwijs. Vragen die hierbij van belang zijn, zijn:

  1. Kan PeerWise worden geïntegreerd binnen het huidige onderwijs, zodat het aansluit bij het wekelijkse drieluik: voorbereidende werkgroep – hoorcollege- werkgroep gericht op verdieping en toepassing. Wanneer en met welke frequentie kan PeerWise het beste worden ingezet binnen dit drieluik?
  2. Hoe kunnen we studenten het beste motiveren gebruik te maken van PeerWise? (formatieve/summatieve toetsing?)
  3. Hoe kunnen we de studenten leren goede vragen te ontwikkelen, zodat ze gebruikt kunnen worden voor (een deel van) het tentamen? Kan de bestaande samenhang tussen leerdoelen, leerstof en toetsing en een specificatie van de beheersingsniveaus hier een rol in spelen?

Met de KnowVU stimuleringsprijs hopen wij deze vragen te kunnen beantwoorden, zodat we de voorwaarden kunnen vormgeven waaronder succesvol met Peerwise kan worden gewerkt. Door deze voorwaarden te verhelderen hoeft niet iedere docent het wiel opnieuw uit te vinden, waardoor mogelijkheden voor verdere implementatie van Peerwise binnen maar ook buiten de faculteit worden bevorderd.

Plaatje Peerwise

Bekijk de presentatie (pdf)

 

Oordeel van de jury:

Er waren plannen die gekenmerkt werden door de charme van de eenvoud en die erop gericht waren om met kleine, maar fundamentele stappen bij te dragen aan een betere verwerking en retentie van de stof. Andere plannen getuigden van ambitie en van aansluiting bij de leefwereld van de student van nu, die informatie over studie en studievoortgang binnen handbereik wil hebben en zich wil kunnen meten met medestudenten. Bij weer andere plannen werd de bijdrage van studenten aan onderwijs en de professionalisering van studenten in een docentenrol zeer serieus genomen. Ook waren er plannen die gericht waren op het versterken van de band met de opleiding en het vormen van een netwerk binnen en buiten de grenzen van de collegezaal. Tot slot was het activeren van studenten een belangrijke focus, en werd gestreefd naar het bieden van een leeromgeving die studenten in staat stelt om het geleerde zelf in de praktijk toe te passen.

De jury heeft gekozen voor een plan dat deze dingen in zich verenigt: het voorstel van Agnes Willemen (FGB) voor een zorgvuldige en doordachte implementatie van het programma Peerwise, een digitaal instrument waarmee studenten zelf tentamenvragen (inclusief antwoorden en uitleg) kunnen bedenken en elkaars vragen kunnen beoordelen. Het voorstel schenkt expliciet aandacht aan een stap die vaak wordt overgeslagen bij de implementatie van digitale instrumenten in het onderwijs, namelijk onderzoek naar een manier om de instrumenten op een didactisch verantwoorde manier in het onderwijs te integreren, en deugdelijke instructie van de studenten vooraf. In dit plan worden docenten gestimuleerd om na te denken over manieren waarop het programma in het eigen onderwijs kan worden ingezet en wordt studenten geleerd hoe ze valide tentamenvragen kunnen ontwerpen. Een doordachte voorbereiding bevordert het effectief gebruik van Peerwise, en het gebruik van Peerwise bevordert collaborative learning en de retentie van de stof.

Ondanks dat het formuleren van vragen door studenten over tentamenstof op zichzelf niet heel erg innovatief is, erkent de jury het didactisch belang van het voorstel. Ten eerste omdat er een beter rendement behaald wordt m.b.t. kennisopname en ten tweede omdat Peerwise een relatief nieuw programma is dat nog niet goed geïntegreerd is op de VU. De trend is dat er veel nieuwe en verschillende digitale tools op de markt komen, maar dat deze  vaak niet optimaal gebruikt worden. Het wordt duidelijk dat er een probleem is bij het integratieproces van ondersteunende digitale tools bij docenten en studenten, terwijl de tools wel degelijk nuttig zijn. Willemen heeft dit probleem duidelijk verwoord en de jury ondersteunt haar visie om te investeren in de omgang met het digitale tool Peerwise. Deze kennis heeft naar de mening van de jury bovendien veel potentie om geïntegreerd te worden in andere faculteiten. Het onderwijs van de VU als geheel zou met deze kennis zijn voordeel kunnen doen. De jury stelt daarom als voorwaarde dat de onderzoeksresultaten en het daaruit voortvloeiende advies met betrekking tot een succesvolle implementatie (of best practices) te zijner tijd ook beschikbaar worden gesteld aan docenten van andere faculteiten. Om de expertise over Peerwise te delen met andere docenten en faculteiten raadt de jury Willemen aan om contact op te nemen met: Ines Lidner -> http://www.ic.feweb.nl

Geef een reactie

Geef een reactie


Contact

knowvu@vu.nl